را تقویت و روز آمد کنند. باید موازنهای دقیق میان موضوع تدریس و صلاحیت تدریس برقرار گردد. در بعضی از کشورها نظام آموزشی به دلیل نادیده گرفتن تدریس و در بعضی دیگر به دلیل تأکید بیش از اندازه به این روش مورد انتقاد قرار میگیرد.

2-12ویژگیهای دوره آموزشی معلمان
در مورد ویژگیهای دوره آموزشی مناسب برای معلمان دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. به تناسب دورهای که معلم در آن مشغول به تدریس است یا رشته تحصیلی وی و یا تغییرات ایجاد شده در محتوای دروسی که معلم تدریس میکند میتوان دورههای آموزشی را طراحی کرد. به هر حال یک دوره آموزشی معلمان باید کسب دانش و مهارتهای زیر را برای آنها میسر سازد.
دانش پایه لازم درباره موضوع درسی، کسب تجربه درباره فعالیتهای یادگیری، اطلاعاتی درباره چگونگی تدوین برنامههای درسی، فهمیدن هدفهای برنامه درسی و برقراری ارتباط بین تجربههای یادگیری و هدفها.
درک نقش معلم در بکار بردن برنامه اصول سازماندهی کلاس و نوع برقراری ارتباط با دانش آموزان.
مهارت اداره کلاس و تضمین پیشرفت دانش آموزان فرصتی برای خودسازی و رشد مداوم.

2-13 اهمیت فراگیری مهارتهای تدریس
انتقال اطلاعات، برقراری ارتباط بین معلم و دانش آموز و هدایت جریان یاددهی ـ یادگیری از جمله مهارتهایی است که بیشتر از مسیر آموزش کسب میشوند. اگر چه داشتن معلومات تخصصی در رشته تدریس امری ضروری است اما، بدون بکارگیری شیوههای برقراری ارتباطی موثر در فرآیند تدریس معلومات تخصصی به موضوعات قابل درک برای دانش آموز تبدیل نمیشود. در مورد اینکه تدریس از کدام نوع مهارتهاست و آیا مبنای علمی مشخصی دارد میان صاحبنظران اختلاف نظرهایی وجود دارد.
آیا تدریس یک فن است؟ یا یک هنر؟ و چگونه میتوان بر آن مبنای علمی در نظر گرفت؟ تدریس عبارت است از هر فعالیتی که از جانب یک فرد به منظور تسهیل یادگیری فرد دیگری انجام میپذیرد تدریس به عنوان یک هنرعملی، لازم است به منزله فرآیندی که نیازمند شهود خلاقیت فی البداهگی و آشکارسازی مکنونات است شناخته شود. همچنین زمانی که تدریس بصورت ارتباط رو در روی معلم و فراگیر جریان مییابد میتوان چهره زیبایی شناختی تدریس را مشاهده کرد. تدریس به مثابه یک فن رویکرد دیگری است که در آن معلم روشهای مختلف یاد دهی را ماهرانه انجام میدهد و عمل او یک فعالیت تکنیکی است مانند فن پرسش و پاسخ یا مهارت ایجاد انگیزه. گیج11 مبنای علمی هنر تدریس را متشکل از روابط متغیرها و تعاملهای پیچیده آن میداند که تکلیف تعاملهای پیچیده را بایستی معلم در مقام یک هنرمند روشن سازد. فعالیت یاددهی هم در یک رویکرد مهارتی، هم هنری و هم علمی تحت تاثیر دورههای آموزشی است که برای معلمان طراحی میشود.
مطالعه در نظامهای آموزشیای که کارایی در آنها در سطح پائینی قرار دارد نشان داده است که: یکی از عوامل پائین بودن کارایی، شیوه های تدریس معلمان است. بعبارت دیگر برای داشتن آموزش و پرورش کارا تدریس نیز باید کار آمد باشد.
تدریس کارآمد، فعالیتی پیچیده است که با دانش تخصصی در زمینه موضوع، چگونگی یادگیری دانشآموزان، راههای شناخت آنان و همچنین آشنایی باشیوههای مختلف تدریس و مهارت در بکارگیری این شیوه ها سروکار دارد. علاوه بر ویژگیهای شخصی و علاقمندی درونی به آموزش و یاد دهی (که این ویژگی نیز در اثر آموزش و تجربه کسب شدنی است) بسیاری از ویژگیهای تدریس کارآمد را میتوان از طریق آموزش به معلم و فراهم آوردن شرایط مناسب برای تدریس بوجودآورد. ایجاد برنامههای مناسب آموزش قبل از خدمت- ضمن خدمت ،ایجاد شرایط مناسب حمایتی- تخصصی، تشکیل جلسات بحث و گفتگو،سمینارهای تخصصی در زمینه های مختلف یاددهی ـ یادگیری زمینه ساز رشد دانش، نگرش و مهارت معلم برای تدریس کارآمد خواهد بود.

2-14 برنامه های آموزشی تربیت معلم
برنامه های درسی تربیت معلم از هدفهای تربیت معلم ناشی میشود. هدف تربیت معلم، از آن مجموعه تواناییهایی که از یک معلم آزموده انتظار میرود تاثیر میپذیرد.
شایستگی و اهلیت معلم را برای اشتغال در کار آموزش و پرورش را در سه بعد اساسی زیر باید دید.
ـ بهرهمند شدن از آن ویژگیهای روانی و عقیدتی و اخلاقی که با رسالت کار معلم و مربی تناسب داشته باشد و نفوذ آنها را در جامعه به عنوان الگوی مطلوب و سرمشق آرمانی زندگی انسانها بتوان تائید کرد.
ـ کسب دانش و اطلاعات کافی در حد لازم برای اشتغال به تدریس در هر رشته و مقطع تحصیلی. مضافاً معلم باید به صورتی ساخته شود که در همه دوران خدمت برای کارآموزی و بازآموزی بتوان مخصوصاً از طریق خود آموزی و یاد گیری شخصی و اعتلای معلومات آمادگی داشته باشد.
ـ کسب مهارت و آمادگی فنی در بکار گرفتن روش مطلوب عرضه اطلاعات و انتقال معلومات و مهارتها به صورتی که کلاس درس آموختن و یاد گیری را برای آموزنده سریع و تسهیل کند و در محیط مدرسه نوجوانان را به ارزشهای تربیتی زمان سوق دهد.

2-15گرایش تحصیلی دبیری
در کنار دورههای آموزشی تربیت معلم، دورههای به عنوان تربیت دبیر در برخی از دانشگاهها ایجاد شده است. هدف عمده این دورهها ایجاد آمادگی و مهارتهای لازم در داوطلبان شغل دبیری در آموزش و پرورش است. محتوای آموزشی در دورههای تربیت دبیر علاوه بر دروس تخصصی هر رشته شامل چند درس تخصصی دیگر میشود که هدف از ارائه آنها ایجاد و توسعه مهارتهای تدریس در افراد است.

2-16آموزش تخصصی دوره ترب
یت دبیر
بایستی بخاطر داشت که مساله اساسی در تغییر و اصلاح آموزش و پرورش، آماده کردن معلمان است. چه، تا زمانی که این مساله به گونهای رضایت بخش حل نشده باشد کاملاً بیهوده است که به تدوین برنامهای زیبا بپردازند یا نظریههای زیبایی درباره آنچه باید تحقق یابد طرحریزی کنند. درطول دوره تربیت دبیر، دانشجویان با گذراندن تعداد زیادی دروس تخصصی مواجهند. هدف اصلی از آموزش این دروس، ارتقاء سطح توانائی و افزایش معلومات افراد جهت تدریس مطلوب است.
باید کسانی پیدا شوند که به ارزش و اهمیت تعلیم و تربیت و آمادگی معلم با احراز شرایط لازم تخصصی عقیده نداشته باشند و همان سواد و معلومات عمومی را شرط اصلی و اساسی معلمی بدانند. معمولاً این نوع اظهار عقیده دلیل عدم اطلاع و بصیرت در مسائل اساسی تعلیم و تربیت است. البته اثبات لزوم ارزش تعلیم و تربیت، اهمیت تسلط و معلومات درباره رشتهای از مواد درسی را رد نمیکند. جای تردید نیست که هر چه معلومات معلم در رشته خود بیشتر باشد، توانایی و لیاقت بیشتری در تدریس ظاهر میشود. با همه این احوال، داشتن موضوع درس به تنهایی برای موفقیت کامل در تدریس کافی نیست.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رایگان با موضوعقانون حمایت از خانواده، قانون مدنی، جزای نقدی، دستور موقت

2-17دروس تربیتی دورهی تربیت دبیر
یکی از شایستگیهای حرفه معلمی، شایستگیها وآمادگیهای تربیتی است که در گذشته چندان توجهی به آن نمیشد ولی در حال حاضر با بوجود آمدن رشتههای تعلیم و تربیت و روانشناسی نسبت به این نکته توجه بیشتری شده است.
دروس تربیتی به عنوان ارائه کننده و انتقال دهنده یک سری دانشها، مهارتها و بینشها و گرایشهای مربوط به معلم نقش عمده و حساس در تربیت معلم بعهده دارند. پس لازم است که حساب شده و سنجیده و از روی برنامه و هدف تعیین شوند و نهایتاً، تمامی تمهیدات و مقدمات برای تربیت معلم آگاه، تدارک دیده شود تا معلمانی آگاه مسئول و ماهر برای جامعه تربیت شوند.
بطور کلی دانشکدهها و گروههای علوم تربیتی به منظور آشنا نمودن دانشجویان رشتههای دبیری با مبانی آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت اسلامی و اصول روانشناسی و آگاهی از روشها و فنون تدریس و تمرین دبیری و کسب مهارت کافی در تولید و کاربرد مواد آموزشی دروسی تحت عنوان دروس تربیتی تهیه و تدارک شده است این دروس که 24 واحد از مجموعه دروس علوم تربیتی است در جدول (الف ـ 1) تنظیم شده است

ردیف
نام درس
واحد
نظری
عملی
1
مبانی برنامه ریزی آموزشی متوسطه
2

2
روانشناسی کودکی و نوجوانی
2

3
روانشناسی تربیتی
2

4
سنجش و اندازه گیری
2

5
اصول و فنون مشاوره و راهنمایی
2

6
تولید و کاربرد مواد آموزشی
2

7
مدیریت آموزشی
4

8
روش ها و فنون تدریس
3
1
2
9
اصول و فلسفه آموزش و پرورش
3

10
تمیرین دبیری 1 و 2
4
1
3
جمع

24
19
5
(جدول الف -1)مجموعه دروس علوم تربیتی

گروهها و دانشکدههای علوم تربیتی با تدارک این برنامههای آموزشی و تربیتی سعی میکنند که صلاحیتها و شایستگیهای لازم را در دانشجویان داوطلب معلمی ایجاد کنند و تغییراتی در گرایشها و بینشها و دانشها بوجود آورند. معلمان، باید از طریق این دروس روشهای متنوعی را که متضمن فعال شدن دانش آموز در روند یاددهی ـ یادگیری باشد فرا گیرند و برای تحقق این هدف نوآوری لازم است.
به هر حال آنچه که به یک معلم ویژگی خاصی می بخشد و باعث موفقیت وی می شود برخورداری از خصوصیت ها و دانشها و گرایشهای ذیل است:
1ـ مسلط بودن به موضوع درسی: با اینکه دامنه دانشها حتی در یک رشته بخصوص بسیار وسیع است و کمتر کسی میتواند به همه آنها دست یابد ولی لازم است که معلم حداقل به مطالبی که آموزش میدهد مسلط باشد. چنانچه معلمی نتواند به پرسشهای دانش آموزان پاسخ دهد و خود را ناتوان نشان دهد مسلماً در کار خود شکست خواهد خورد.
2ـ معلومات حرفهای: منظور این است که هر دبیری علاوه بر موضوع درسی باید در حل مسائل مختلف مربوط به آموزش و پرورش مهارت داشته باشد خصوصاً نکات ذیل را بتواند بکار ببندد:
الف ـ دبیر باید دانش آموزان را خوب بشناسد و از چگونگی رشد نیروهای جسمی، عقلی، حافظه، شرایط و اصول یادگیری و نیازهای اساسی آنها آگاه باشد.
ب ـ ارزشها و آرمانهای زندگی چگونگی ارتباط درس با نیازمندیهای فرد و اجتماع را بیاموزد.
پ ـ کلیات روشهای تدریس، اصول کلی فن تدریس و کلاسداری را خوب یاد بگیرد.
3ـ علاقمندی به شغل دبیری: عشق به شغل دبیری و معلمی یکی از رموز اصلی موفقیت معلم است. یک معلم باید تدریس را دوست داشته باشد و به اهمیت و ارزش کار خود پی ببرد تا یک معلم موفق محسوب گردد.
4ـ سایر خصوصیات از قبیل: علاقه به یادگیری و مطالعه مداوم، برقراری رابطه بین مدرسه جامعه علاقه به فراگیران، مهربانی همدردی با فراگیران ،صبر و بردباری روحیه همکاری آراستگی و نظم و رعایت انصاف در ارزشیابی برخورداری از سلامت جسمی و روانی ،پایبندی به ارزشها و اصول انسانی و اجتماعی نیز در این شغل بسیار مهم و حساس است.

2-2-1مبانی نظری مرتبط باپیشینه تحقیق
1-پوریوسف (1380)درپژوهش خودباعنوان بررسی میزان صلاحیت حرفه ای دبیران دبیرستانهای قم ،عوامل صلاحیت حرفه ای دبیران رامدرک تحصیلی ،سابقه تدریس ،گذراندن دوره های ضمن خدمت عمومی وتخصصی،گرایش تحصیلی درنظرداشته است وعوامل رادرارتباط با رشته ودر
سی که دبیران تدریس می کننددرنظرگرفته است وبرای هرکدام ازعوامل شاخص تعیین کرده است .ازجمله شاخصهایی که برای هریک ازعوامل تعیین کرده است اینگونه است ایشان شاخص مدرک تحصیلی رابرای این مقطع لیسانس درنظرگرفته است ودبیرانی که دارای مدرک تحصیلی لیسانس هستنددارای صلاحیت برای تدریس دراین مقطع هستند وسابقه تدریس رابین سالهای 18-25سال درنظرگرفته است.میانگین ساعات گذراندن دوره های ضمن خدمت عمومی وتخصصی رابرای هریک ازدبیران 65ساعت وگرایش تحصیلی رادبیری درنظرگرفته است.براساس اطلاعات بدست آمده اینگونه نتیجه گرفته است.دبیران دروس فلسفه وکامپیوتردربین کلیه عوامل ازنظرمدرک تحصیلی ،گرایش تحصیلی وگذراندن دوره های ضمن خدمت تخصصی کمترین میزان صلاحیت رادر حرفه دبیری برخوردارند.

2-دادور(1381)درپژوهش خودباعنوان ارزشیابی شایستگی حرفه ای دبیران دبیرستانهای شهرستان بافت ،عوامل صلاحیت حرفه ای دبیران رامهارتهای کلاسداری دبیران ازجمله مهارتهای ارتباطی درنظرگرفته است .وبراساس فرضیات تحقیق خوداینگونه بیان داشته است.دبیران شهرستان بافت به تفاوتهای فردی دانش آموزان اهمیت می دهندوروابط انسانی مطلوب بادانش آموزان وهمکاران دارندودرصدداصلاح وبهبودوضع

p
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید