خلیفه اللهی انسان در کره زمین است.
یکی از چیزهایی که انسان آن را گم کرده یا ازآن غافل شده این است که بازسازی کرامت مقام الهی او و شرافت وجدانش مستلزم بازگشت به اخلاقیات و ارزشهای الهی است. زیرا با نگاهی به تاریخ گذشته و تاریخ تکامل بشریت مشخص میشود که بزرگان، اندیشمندان و برجستگان تاریخ که واجد جاودانگی در اثر گذاریهای تربیتی خود بر نسلهای بعدی شدهاند، کسانی بودهاند که به این ارزشها تأسّی جسته و همهی این بزرگیها مرهون تربیت دینی آنان بوده است.
امّا در جامعهای که ما در آن زندگی میکنیم در فضایی از ارزشهای دینی و شعائر مذهبی قرار گرفته و تمام تلاش و کوشش دستگاه تعلیم و تربیت کشور نیز معطوف به تقدّم پرورش دینی بر دیگر امور است و قرار بر این است که این فرهنگ و معارف دینی از این وادی به سراسرِ جهان عرضه شود و این جامعه، الگو و اسوهای حسنه برای دیگر جوامع باشد. علی رغم همهی تلاشهای اندیشمندان تعلیم و تربیت بعد از انقلاب اسلامی مسأله اساسی اینجاست که آیا گرایشهای دینی و باورهای درونی افراد نسبت به دین، آن گونه که اهداف مقدس مسئولان ایجاب میکند رو به افزایش است یا بر عکس ممکن است روندی خلاف انتظار داشته باشد؟
مثلاً در بخش تعلیم و تربیت دانش آموزان با همهی تغییرات محتوایی در کتابهای درسی و پررنگ نمودن شعائر مذهبی در مدارس و تقویت آموزشهای دینی و قرآنی و ترویج همه جانبهی آن در فضای درون و برون مدرسه، آیا گرایشهای دینی دانشآموزان افزایش یافته است؟ آیا دینی کردن دانش آموزان به دینی شدن آنها منجر شده است؟
روشهایی که برای تربیت دینی دانش آموزان به کار گرفته شده تا چه اندازه مورد پژوهش قرار گرفته است؟ آیا این روشها باعث رغبت دانش آموزان به ارزشهای دینی میشود یا نتیجهی عکس را به دنبال دارد؟
این سؤالات و صدها سؤال دیگر، دل مشغولی همهی دردمندان دینداری است که خواهان حاکمیت قلبی و درونی و باطنی ارزشهای دینی در عمق وجود افراد جامعه مخصوصاً نسل آینده، همان دانش آموزان عزیز امروز میباشد.
پاسخ پژوهشی به این سؤالات روشن کنندهی افق آیندهی نظام تعلیم و تربیت کشور جهت رسیدن به روشهای بنیادین و کار آمد تربیت دینی میباشد که در این تحقیق سعی شده است براساس فرضیاتی در قالب آیات شریفهی قرآن و احادیث و روایات معصومین (ع)، به میزان دستیابی به سؤالات فوق در جهت رسیدن به هدف والای تربیت دینی پرداخته شود و میزان تأثیرپذیری دانش آموزان از کتابهای دین و زندگی مطالعه شود.
کلیات تحقیق
بیان مسأله
باتوجه به این مطلب که دین رسمی کشور ما اسلام و مذهبش شیعه میباشد از یک جهت و ضرورت تربیت دینی افراد کشور- که در این تحقیق از آنان با عنوان دانش آموزان یاد میگردد- بنده را برآن داشت که به بررسی تناسب محتوای کتاب دین و زندگی با نیاز دانش آموزان که یکی از مسائل مهم و حیاتی آموزش و پرورش می باشد، بپردازم. لازمه چنین کاری، مطالعه میدانی به صورت طرح پرسش در قالب فرم نظر سنجی و وجود جامعه آماری است تا میزان پیشرفت- و احتمالاً نواقص- کار مشخص شود.
این تحقیق مقارن با طرح تحول بنیادین در نظام آموزش و پرورش است که اهمیت آن را دو چندان میکند. از مهمترین اهداف آموزش و پرورش و آموزش عالی، آموزش مسائل دینی و تربیت دینی در جامعه میباشد. و برای تحقق این اهداف بایستی مطالب مرتبط را در کتب دین و زندگی گنجاند. که به موجب این کار، هم سطح دینی افراد بالا رفته و هم به رشد شخصیتی و عاطفی دست مییابند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر ساختار سیاسی، اصلاحاتی نیز در حوزه فرهنگی صورت پذیرفت. در طول این سالها اقدامات فراوانی در زمینه نشر و ترویج آموزههای دینی در مدارس و دانشگاهها به عمل آمد، اما مسئله اساسی این است که آیا تأثیر داشته است یا نه؟ اگر پاسخ مثبت است، به چه میزان؟ و اگر منفی است، اشکال کار کجاست؟ با توجه به این نکته که جامعه امروز با مسئله تهاجم فرهنگی مواجه می باشد، سیاست نظام و مسئولان کشور در جهت رفع این معضل فرهنگی و بهبود آنها در مدارس از طریق دروس کتاب دین و زندگی است. پس چرا این توجه و اهمیت قائل شدن باز هم در جذب حداکثر دانش آموزان به این درس موفق نبوده و تأثیر لازم را در رفتار دانش آموزان نداشته است؟ پژوهش پیش رو به بررسی این مهم میپردازد.
اهداف تحقیق
الف) هدف کلّی:
هدف اصلی از انجام تحقیق، “بررسی تناسب محتوای کتاب دین و زندگی (1) با نیاز دانش آموزان شهر کرمانشاه” میباشد.
ب) هدفهای ویژه:
– بررسی ارتباط آموزش محتوای کتاب دین وزندگی (1) و میزان اثر گذاری تربیت دینی این کتاب میان فراگیران.
– بررسی میزان سودمندی و ایجاد علاقمندی و معطوف کردن توجه فراگیران به محتوای کتاب از نظر فراگیران.
– بررسی میزان پاسخگویی محتوای کتاب دین و زندگی (1) به نیازمندیهای اساسی فراگیران.
– بررسی میزان انطباق آموزههای کتاب دین و زندگی (1) با نیازهای تربیتی فراگیران.
اهمیت موضوع
این تحقیق از چند جهت حائز اهمیت است:
انجام تحقیق میدانی بوده و اساس تدوین آن پرسشنامهای است که جامعه آماریاش در یک مقطع تحصیلی بوده و از نظر سن و سطح فکر اختلاف محسوسی ندارند.
جامعه آماری (دانش آموزان منتخب) درس مورد تحقیق را با موفقیت گذرانده و با آموزهها و مطالب مطرح شده در آن آشنایی کامل دارند.
میدان تحقیق دانش آموزان پسر و دختر سال اول دبیرستان (مقطع متوسطه) میباشد.
تناسب میان محتوای این کتاب با نیازهای دانش آموزان پسر و دختر صورت میگیرد.
بررسی میزان تناسب محتوای کتاب در بین دختران و پسران در رشتههای علوم انسانی، تجربی، ریاضی و فنی و حرفهای صورت میگیرد.
پیشینه علمی تحقیق
از دغدغههای اساسی دبیران مقطع متوسطه در وزارت آموزش وپرورش، ایجاد ارتباط مؤثر میان دانش آموزان و درس دین و زندگی است. که در تدریس این کتاب چالشهایی فراروی مدرسان وجود دارد که توسط نهادهای ذیصلاح در وزارت علوم، حوزهها و وزارت آموزش و پرورش مورد بررسی و واکاوی قرار گرفته تا نقاط مثبت کار تقویت و نقاط ضعف آن اصلاح و برطرف گردد. مقالات و مطالعات انجام گرفته در این زمینه صورت گرفته که در ذیل به چند پایاننامه مرتبط با موضوع اشاره میگردد:
شاکری، محمدرضا؛ بررسی تأثیر آموزههای قرآنی کتاب دین و زندگی3 بر تربیت دینی دانشآموزان پیش دانشگاهی شهرستان نیشابور، استاد راهنما دکتر غضنفری، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم و فنون قرائت قرآن تهران 1389.
یعقوبی، حسن؛ بررسی میزان تأثیر آموزههای کتاب دین و زندگی سال دوم دبیرستان بر رفتار دانشآموزان شهرستان سبزوار، استاد راهنما دکتر متقی زاده، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم و فنون قرائت قرآن تهران 1391.
نیکوبخت، محمدرضا؛ بررسی و نقد متون کتابهای درسی عربی متوسطه و پیش دانشگاهی و تأثیر این متون در آموزش زبان عربی، استاد راهنما دکتر عیسی متقی زاده، دانشگاه تربیت مدرس 1389.
باریکانی، زهرا؛ تبیین هویت دینی دانشآموزان و بررسی ارتباط آن با محتوای کتب دینی، استاد راهنما دکتر محمد رضا شرفی، دانشگاه تهران 1385.
خیری کوکیائی، ابراهیم؛ بررسی میزان تناسب محتوای کتاب دین و زندگی سال دوم متوسطه با نیازهای روانی و معنوی دانشآموزان از دیدگاه دبیران دینی و قرآن شهر ارومیه، استاد راهنما رضا محمودی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند 1390.
غلامحسین پورکامی، قاسم؛ بررسی نقش آموزههای دینی در پیشگیری از انحرافات اجتماعی و اخلاقی دانشآموزان دورهی متوسطه در منطقهی بندپی غربی، استاد راهنما حسن شهرکی پور، تهران 1389.
غنمی، منظر؛ بررسی عوامل تسهیل کننده و بازدارنده در جذب دانش آموزان مدارس متوسطه به ارزشهای دینی در شهرستان تنکابن، استاد راهنما ناصره مولانا، دانشگاه آزاد اسلامی (تهران مرکزی) 1386.
محمدی مجد، اعظم؛ بررسی وضعیت تربیت دینی دختران در دبیرستانهای دولتی دخترانه شهر تهران، استاد راهنما علی قائمی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی 1381.
جوادی پور، فرزانه؛ مطالعه میزان تحقق اهداف درس دین وزندگی در رفتارهای دانشآموزان پایه سوم دبیرستان در منطقه 5 آموزش و پرورش شهر تهران (از دیدگاه دبیران و دانش آموزان) اساتید راهنما عیسی ابراهیم زاده، مهران فرج اللهی، دانشگاه پیام نور، مرکز تهران 1388.
نقیبی، شیما؛ مطالعه وضعیت دینداری و عوامل مرتبط با آن در بین دانش آموزان دبیرستانهای دخترانهی شهر کرمان، استاد راهنما علیرضا منظری توکلی، دانشگاه پیام نور، مرکز تهران 1388.
بنیعلی، علیرضا؛ واکاوی تطبیقی برخی از اصول و روشهای تربیتی در المُحجّهالبَیضاء و در کتابهای دین و زندگی دوره متوسطه، استاد راهنما عبدالحمید رضوی، دانشگاه پیام نور، تهران 1390.
خیرآبادی، خدیجه؛ بررسی تناسب محتوای کتاب دین و زندگی سال اول متوسطه با نیازهای روانی- اجتماعی دانش آموزان از دیدگاه دبیران دینی و قرآن شهر تهران، استاد راهنما علیرضا عصاره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران 1389.
موسی زاده فتیدهی، علی؛ عوامل مؤثر در موفقیت دبیران دروس دینی و قرآن در تدریس دانشآموزان پسر دورهی متوسطه استان قم، استاد راهنما منصور تولیتی، دانشگاه آزاد اسلامی (تهران مرکزی) تهران 1380.
فتحی، مصطفی؛ بررسی عوامل آسیبزای تربیت دینی دانشآموزان دبیرستانها از دیدگاه مدیران، دبیران و مشاوران مدارس متوسطهی شهر اصفهان، استاد راهنما ابراهیم میر شاه جعفری، خوراسگان 1386.
وحیدپور، نسیم؛ بررسی راههای تقویت مبانی اسلامی از دیدگاه مدیران، معاونان و معلمان مدارس متوسطهی دخترانهی شهر تهران، استاد راهنما ناصره مولانا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرکزی تهران 1386.
مجاور، زهرا؛ بررسی راههای ایجاد انگیزش و ترغیب دانشآموزان به مطالعهی قرآن و نهج البلاغه از منظر معلمان دینی دورهی متوسطه در شهر تهران، استاد راهنما حسن شهرکیپور، دانشگاه پیام نور، مرکز تهران 1389.
ترکی نژاد مهربانی، مرضیه؛ بررسی پارهای از عوامل مؤثر بر انجام فرائض دینی و روشهای ایجاد انگیزه از دیدگاه دانشآموزان دورهی متوسطه شهرستانهای استان تهران، استاد راهنما ناصره مولانا، دانشگاه آزاد اسلامی (تهران مرکزی) 1386.
جعفری، علی اصغر؛ رابطه بین نحوه سازماندهی محتوای دین و زندگی اول دورهی متوسطه با اصول سازماندهی محتوا در شهر قزوین، استاد راهنما داود حسین زاده، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی 1383.
برجعلی، محمود؛ رابطهی بین ویژگیهای شخصیتی نوجوانان و نظام ارزشی آنها با تأکید بر ارزش مذهبی و عمل به باورهای دینی، استاد راهنما حسن احدی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن 1378.
نصیری، محمود؛ تدوین و هنجاریابی پرسشنامهی نگرش مذهبی دانش آموزان دبیرستانهای شهرستان آمل، استاد راهنما حیدرعلی هومن، دانشگاه آزاد اسلامی (تهران مرکزی) 1384.
مزینانی، مریم؛ میزان تأثیرپذیری دانشآموزان دختر دورهی دبیرستان منطقهی 1تهران از فرهنگ بیگانه در زمینهی مُد، آرایش و موسیقی، استاد راهنما احمد پیشهور، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی 1383.
محمد خشت جین، غلامرضا؛ بررسی تفاوت ارزشهای پسران سوم دبیرستان با ارزشهای پدرانشان در منطقهی 3 و 15 تهران، استاد راهنما علیرضا عصاره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی 1381.
ثنایی نیک، محمود؛ بررسی تأثیر فعالیتهای فوق برنامه بر افزایش، آگاهیهای علمی، اجتماعی، سیاسی و دینی دانشآموزان پسر دبیرستانهای شهرستانهای دماوند، استاد راهنم

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد با موضوعالگوریتم ژنتیک، محدودیت ها، GAD
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید