دارند عبارتند از:
1- وزارت کشور 2- وزارت مسکن و شهرسازی 3 – شورای عالی شهرسازی 4 – سازمان مدیریت و برنامه ریزی.
2-5-1-1 وزارت کشور
وزارت کشور پر سابقهترین دستگاه مدیریتی است که از نظر سیاسی مؤثرترین وزارتخانهای است که در امر مدیریت شهری نظارت و کنترل دارد. این نظارت و کنترل نه تنها از جانب خود وزارتخانه بلکه از طرف استانداریها، فرمانداریها و بخشداریها که تابع این وزارتخانه هستند اعمال میشود.
تأثیر وزارت کشور در مدیریت شهری یکی از نظرسیاسی- اداری که انتصاب استانداران، فرمانداران، بخشداران و نیز شهردارانی که بعد از تأیید شورای شهرصورت می گیرد و دیگر شرکت در بررسی و تصویب طرحهای عمرانی و کمک مالی به برخی از شهرداریها که از عهدهی مخارج خود بر نمیآیند.

2-5-1-2 وزارت مسکن و شهرسازی
به طور کلی میتوان گفت که فلسفه وجودی وزارت مسکن و شهرسازی پرداختن به امر آبادی و عمران و همچنین مدیریت شهری است، اعمال مدیریت وزارت مسکن و شهرسازی هم از طریق سازمانهای مرکزی این وزارتخانه در تهران و هم از طریق ادارات کل در استانها صورت میگیرد و این مدیریت دارای چند جنبه به شرح زیر می باشد:
الف- سیاسی: وزیر مسکن و شهرسازی یک پست سیاسی کشوری دارد که ناگزیر هم در رأس وزارتخانهها و هم به عنوان عضو رئیس شورای عالی شهرسازی و معماری ملزوم به رعایت سیاست کشوری با دقیقترین سیاست حکومت مرکزی در مدیریت شهری میباشد.
ب- عمرانی: بانی طرحهای جامع و تفصیلی وزارت آبادانی و مسکن بود، در حال حاضر نیز این وزارتخانه مدیریت و نظارت کامل بر این طرحها را دارد، به علاوه طرحهای جامع شهرستان و طرحهای عمرانی منطقه ای نیز بخش قابل توجهی از کوششهای این وزارتخانه را به خود اختصاص دادهاند.
2-5-1-3 شورای عالی شهرسازی
برای نخستین بار در سال 1347 برای رسیدگی و پیشبرد اقدامات شهرسازی و هماهنگ کردن برنامههای شهرسازی، شورای عالی شهرسازی بر اساس ماده 97 و ماده الحاقی به قانون شهرداری که به تصویب هیئت وزیران وقت رسید تشکیل شد این شورا مرکب از:
1-وزیرآبادانی وکشاورزی2- وزیر کشور3- وزیر اقتصاد 4- وزیرفرهنگ و هنر 5- وزیرآب و برق
6 – وزیر بهداری 7- وزیر کشاورزی 8- مدیرعامل سازمان برنامه 9- شهردار تهران 10- رئیس دانشکده هنرهای زیبا 11- رئیس مؤسسه تحقیقات و مطالعات اجتماعی دانشگاه تهران.
درسال 1356 شورای عالی شهرسازی به شورای عالی شهرسازی و معماری تغییر نام داد و هدف آن وسیعتر شد و اکثر همان وزارتخانههایی که در آن عضو بودند شرکت داشتند ولی شهردار تهران، رئیس دانشکده هنرهای زیبا، رئیس موسسه تحقیقات و مطالعات اجتماعی از عضویت آن حذف و در عوض وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به عضویت شورا پیوستند و دو تغییر عمده ای که در عرصهی کار شورا بهوجود آمد اول اینکه بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آنها در استان به عهده همان استانداری گذاشته شد بدین معنی که در هر استان کمیسیونی به ریاست استاندار و عضویت رئیس شورای اسلامی شهرستان، مدیرکل مسکن و شهرسازی شهر، شهردارشهر، نماینده وزارت فرهنگ و آموزش عالی و با حضور مهندسین مشاور تهیه کننده طرح به بررسی و تصویب و تغییر طرحهای تفصیلی بپردازد و دوم به موجب تبصره ای که به سال 1356 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید صورت گرفت و آن صورت وضعیت خاصی است که برای تهران پیش بینی شد.
به موجب این تبصره بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی یا هر گونه تغییر در آنها به عهده کمیسیونی گذاشته شد که در شهرداری تهران تشکیل میشود واعضای آن عبارتند از معاون وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت نیرو، وزارت کشور یا قائم مقام ایشان، سرپرست سازمان محیط زیست، شهردار تهران یا نماینده تام الاختیار وی،رئیس شورای اسلامی شهر البته در صورت بروز ابهام در این موارد نیز رسیدگی با شورای عالی شهرسازی و معماری ایران میباشد.
2-5-1-4 سازمان مدیریت و برنامهریزی
سازمان مدیریت و برنامه ریزی مؤسسه دیگری است که در ایران در امر مدیریت؛ مشارکت و بر آن نظارت دارد که این مشارکت را به دسته هایی به شکل زیر میتوان بیان نمود:
1- سیاسی: مانند شرکت رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی در تصمیمات کشوری و از جمله مدیریت شهری.
2- مالی: در این قسمت نیز هیچ برنامهای در ارتباط با مدیریت شهری بدون تصویب و تخصیص اعتبارات در سازمان مدیریت و برنامه ریزی به وقوع نمیپیوندد.
3- نظارت و راهنمایی و تدوین دستورالعملها.
4- عمرانی: اگر چه این سازمان مستقیماً دست اندرکار امور عمرانی نیست ولی امور مسکن و عمران شهری این سازمان با پژوهشها و تعیین خط مشیها و سیاستهای کلی در امر مدیریت شهری مؤثر واقع میشود.
2-5-2 بخش نیمه دولتی(شهرداری)
تعاریف متعددی از شهرداریها شده است که در زیر به نمونه ای از این تعاریف اشاره میشود:
شهرداری سازمانی حقوقی، محلی ومستقل است که در محدوده شهر برای رفع نیازهای عمرانی،رفاهی و خدماتی مردم شهر که جنبه محلی دارد تشکیل میگردد و منظور آن است که امور با مشارکت شهروندان حل و فصل شود.(سعید نیا،1383،13).
2-5-2-1 شخصیت حقوقی شهرداریها
طبق مادهی3 قانون شهرداریها؛ شهرداری دارای شخصیت حقوقی مستقلی است. نخستین آثار حقوقی این مطلب این است که شهرداری به صورت مستقل میتواند طرف حق و تکلیف قرار بگیرد. دومین آثار حقوقی این است که بر خلاف سازمانهای دولتی که در سلسله مراتب سازم
انی واحدی قرار داشته و در امور مختلف مربوط به خود، از یک سازمان واحد تبعیت میکنند، شهرداری دارای سلسله مراتب سازمانی مخصوص به خود میباشد؛ به طور مثال بودجه شهرداری به تصویب شورای اسلامی شهر میرسد.این تفکیک سازمانی به دلیل استقلال شخصیت شهرداری،در قانون تحقق یافته است. شهرداری یک شخصیت حقوقی حقوق عمومی است که در فرآیند تخصصی شدن امر مدیریت عمومی جامعهی ملی و به منظور رفع نیازهای جامعهی شهری و اعمال مدیریت شهری توسط قانونگذار ایجاد شده است. شخصیت شهرداری مستقل از دولت است و تبعاً در مواردی خاص که مورد اشاره قانونگذار باشد، مشمول قوانین عمومی است. در واقع شهرداری از قوانین مخصوص خود تبعیت می کند؛ به همین ترتیب شهرداری در سلسله مراتب سازمانی قرار نداشته و فاقد رابطه طولی با این شخصیت حقوقی است.( نوروزی ،59 -1380:58 ).
شهرداری سازمانی عمومی و غیر دولتی است که دارای استقلال و شخصیت حقوقی بوده و تحت نظر شورای شهر که منتخب مردم است و نظارت دولت از طریق وزارت کشور برای انجام وظایفی که در قانون شهرداری آمده تأسیس شده است.
در تعریف شهرداری باید به این نکات توجه نمود:
1- شهری بودن 2- غیردولتی بودن 3- استقلال داشتن 4- انتخابی بودن 5- رسمیت داشتن 6 – اداره امور محل و ارائه خدمات عمومی مورد نیاز ساکنان شهر.
2-5-2-1-1وظایف و اختیارات شهرداریها
وظایف و اختیارات شهرداریها در کشورهای مختلف متفاوت است. شهرداریهای ژاپن، سوئد، آمریکا و فرانسه در بسیاری از امور قدرت و اختیار فراوانی دارند.
اما در ایران، شهرداریها در حال حاضر تنها در زمینههای مشخصی دارای اختیار هستند زیرا هر یک از وزارتخانهها با تأسیس ادارات محلی، امور مربوط به خود را ساماندهی و هدایت میکنند و در این زمینه کاری هم به شهرداری ندارند این وضعیت مشکلات بسیاری را به وجود آورده که یک نمونه روشن آن، ناهماهنگی میان ادارات شهر و شهرداری است.
نیروی انتظامی، فرمانداری، آموزش و پرورش، شرکتهای آب و برق، گاز، مخابرات و دهها سازمان و نهاد دیگر اغلب بدون هماهنگی با یکدیگر به دخالت امور شهری پرداخته و در مدیریت شهری امروز ایران اثر گذاشته اند.از آنجایی که شهر سیستمی به هم پیوسته و واحد است و عناصر آن به یکدیگر مربوط هستند برای ادارهی این سیستم نمیتوان به مدیریتهای چندگانه و متفرق متکی بود.
2-5-2-1-2 وظایف شهرداریها
1- نظافت، نگهداری و تسطیح معابر، جوی های عمومی، مجاری آبها، فاضلاب، تصفیه قنوات مربوط به شهر، تأمین آب و روشنایی.
2- مراقبت در نصب برچسب قیمت روی اجناس.
3- مراقبت در امور بهداشت ساکنین شهر و تشریک مساعی با مؤسسات وزارت بهداری برای جلوگیری از امراض مسری.
4- برآورد و تتظیم بودجه، اصلاح بودجه، تفریق بودجه شهرداری، تنظیم پیشنهاد برنامه ساختمانی و اجرای آن پس از تصویب شورای شهر.
5- انجام معاملات شهرداری اعم از خرید و فروش اموال منقول و غیر منقول، اجاره،استیجاری پس از تصویب شورای شهر.
6- ایجاد غسالخانه،گورستان، همچنین تهیه آمار مربوط به امور موالید و متوفیات شهر.
7- اتخاذ تدابیر مؤثر و لازم برای حفظ شهر از خطر سیل،آتش سوزی و بلایای طبیعی و غیر طبیعی.
8- تهیه مقررات صنفی و مراقبت در امور بهداشتی اصناف و پیشه وران.
9- جلوگیری از ایجاد و تأسیس کلیه اماکنی که برای ساکنین ایجاد مزاحمت میکنند.
10- صدور پروانه برای کلیهی ساختمانهایی که در شهر ایجاد میشود و صدور پروانه برای اصناف و پیشهوران.
11- تشریک مساعی با فرهنگ در حفظ انبیه و آثار باستانی شهر و ساختمانهای عمومی مساجد و غیره.
12- احداث بناها و ساختمانهای مورد نیاز محل از قبیل توالت عمومی، حمام، کشتارگاه ومیدانها و باغ کودکان و ورزشگاه.
13- پیشنهاد اصلاح نقشه شهر در صورت لزوم و تعیین قیمت عادلانه اراضی و ابنیه متعلق به اشخاص که مورد احتیاج شهر باشد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رایگان دربارهتعدد جرم، تخفیف مجازات، قانون مجازات، ارتکاب جرم

2-5-3 سیستم های شهرداری در ایران و جهان
در سطح جهان سه نظام شهرداری شناخته شده است که عبارتند از :
2-5-3-1 سیستم شورای شهر – شهردار : این سیستم در اوایل قرن بیستم ابداع گردید. در این سیستم مردم شهر عده ای را به نمایندگی از خود تحت عنوان شورای شهر برمیگزینند و سپس شورای منتخب مردم فرد واجد شرایط و متخصص را به عنوان شهردار انتخاب و انتصاب نموده و ادارهی امور شهر را به وی واگذار مینمایند و بر نحوهی فعالیتها و عملکرد شهرداری نظارت میکند.
2-5-3-2 سیستم شهردار – شورای شهر : در این روش مردم شهر؛ شهردار و شورای شهر را در یک روند انتخاباتی به صورت جداگانه برمیگزینند و در این سیستم شهردار منتخب مردم ریاست شورای شهر را به عهده می گیرد.
2-5-3-3 سیستم شورایی مطلق : در این سیستم هر یک از اعضای شورای شهر منتخب مردم مسئولیت بخشی از امور در شهرداری را عهده دار بوده و در عین حال با یکدیگر جلسهی مشورتی داشته و در این جلسات دربارهی کلیهی امور تصمیم گیری مینمایند و تصمیم جمعی که حائز اکثریت آراء باشد از ضمانت اجرایی برخوردار است . در این سیستم یکی از اعضای شورا به عنوان رئیس ارشد برای اداره کردن جلسههای شورا انتخاب میشود و در بعضی از موارد در نقش شهردار و رئیس انجمن شهر در هر دو سمت انجام وظیفه مینمایند.(شیعه ،1387:548).

2-5-4 درآمد های شهرداری
درآمد و منابع مالی شهرداری به 9 طبقه تقسیم شده است و هر طبقه، پنج منبع را شامل میشود؛ عناوین طبقه بندی درآمد شهرداریها و شماره قراردادی آنها به شرح زیر است:
ماده 10- سهمیه شهرداری از پرداخت وزارت کشور.
ماده 20- عوارض توأم با مالیات وصولی در محل.
ماده 30- عوارض بر ساختمانها و اراضی.
ماده 40- عوارض بر ارتباطات و حمل و نقل.
ماده 50- عوارض بر پروانه ها،کسب و فروش و تفریحات.
ماده 60- درآمد حاصل از فروش و درآمدهای وصولی در مقابل خدمات.
ماده 70- درآمد تأسیسات شهرداری و جرایم و تخلفات.
ماده 80- درآمد حاصل از وجوه و اموال شهرداری.
ماده 90- کمک بلاعوض، هدایا، وامها، استفاده از موجودیهای نقدی و موجودیهای دوره قبل.(سعیدنیا،77-78: 1383).
در سال 1381 تغییراتی در طبقه بندی منابع مالی و درآمد شهرداریها به وجود آمد و این منابع به 7 طبقه به شرح زیر طبقه بندی شده است.(استانداری استان لرستان).
ماده 1000- درآمدهای ناشی از عوارض عمومی(درآمد مستمر)
ماده 2000- درآمدهای ناشی از عوارض اختصاصی
ماده 3000- بهاءخدمات و درآمدهای مؤسسات انتفاعی شهرداری
ماده 4000- درآمد حاصل از وجوه و اموال شهرداری
ماده 5000-

p
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید