شده است. محور این تراف، شمالشرقی-جنوبغربی بوده و شمالغرب- غرب- و قشمتهای شمالی کشور تا جنوب کوههای البرز در جلوی ناپایداری حاصل از این تراف قرار گرفته اند. همانطور که دیده میشود این ناوه از سرزمینهای سرد بالای دریای سیاه به جو منطقهی مورد مطالعه نفوذ کرده و همچنین ناپایداریهای دریای مدیترانه نیز به جو سنندج نفوذ کرده اند؛ بنابراین ناوهی مورد نظر از لحاظ ناپایداری و عوامل صعود خیلی شدید است. در تراز 700 هکتوپاسکال، تراف مورد نظر به صورت شدیدتری منطقه را تحت تأثر قرار داده و حرکت سیکلونی آن باعث کشیده شدن تودهی هوا به روی دریای خزر گردیده و بنابراین از نظر رطوبتی نیز از زیر تزریق شده است. با توجه به این شرایط، ناوه دارای جبهههای سرد و گرم بوده و ارتفاع زیاد منطقه از سطح دریا همراه با منشأگیری ناوه از سردی سرزمینهای عرضهای بالا به تقویت جبههی سرد آن کمک کرده و بارش جبههی سرد که کوتاه- شدید و در محدودهی جغرافیایی کمتری صورت میگیرد به جو منطقه نفوذ نموده است. دریای مدیترانه نیز به تقویت جبههی گرم این سیکلون کمک کرده و همهی این شرایط باعث رخداد تگرگ در سنندج گردیدهاند. نقشهی سطح زمین نیز به تبعیت از الگوهای فشار سطح بالا، بر روی منطقهی موردمطالعه کمفشار عمیقی تشکیل گردیده است؛ همگرایی این کمفشار در روی زمین باعث صعود تودهی هوا گردیده و در ترازهای بالا، واگرایی حاصل از تراف باعث صعود تودهی هوا از سطح زمین میگردد.

شکل( 6-4 ) فشار برحسب هکتوپاسکال در روز 2می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
براساس نقشههای دمای شکل( 7- 4 )، در تراز 500 هکتوپاسکال، منحنی همدمای 17– درجهی سلسیوس روی سنندج قرار گرفته است. آرایش منحنیهای همدما مانند الگوهای فشار بوده و منحنی همدمای 256 درجهی کلوین از طریق دریای مدیترانه به روی جو منطقه کشیده شده است. در تراز 700 میلی بار منحنی همدمای 3 درجهی سلسیوس و در سطح زمین نیز منحنی همدمای 5/16 درجهی سانتی گراد روی سنندج قرار گرفته است. دمای سرد ترازهای فوقانی جو به دلیل ریزش هوای سرد عرضهای بالا بوده که توسط تراف به جو منطقه نفوذ کرده است. با توجه با مقادیر میانگین متوسط دما در سطحهای بررسی شده در میابیم که اختلاف دمای زیاد بین سطح زمین با تراز 500 میلی بار باعث شده است تا تودهی هوا با ورود به ترازهای فوقانی وردسپهر به طور ناگهانی با دمای پایین مواجه میشود و بخارآب ضمن عمل تراکم با به هم چسبیدن سریع قطرات آب و یخ زدن آنها، باعث به وجود آمدن تگرگ شده و ریزش می کند.

شکل( 7-4 ) دما برحسب کلوین در روز 2می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا

نقشههای شکل( 8-4 )، مقدار سرعت قائم بالاسو را نشان میدهند. در تراز 500 هکتوپاسکال، هستهی امگای شمالشرق دریای خزر به منطقهی مورد مطالعه زبانه کشیده است. مقدار امگای روی سنندج 0.07 – بوده که بیشتریت مقدار سرعت قائم بالاسو در همین منطقهی شمالغرب ایران واقع شده است. محل امگای منفی در طرف شرق ناوهای است که در تراز بالایی وردسپهر واقع شده است.در تراز 700 میلی بار نیز امگای 0.1 – که درجهی ناپایداری نسبتا شدید را نشان میدهد روی منطقهی مورد مطالعه قرار گرفته است. در این تراز هستهی امگای شمالشرق دریای خزر با هستهی روی منطقهی جنوب شرق ایران ارتباط برقرار کرده است. در سطح زمین چندین هستهی ناپایدار تشکیل گردیدهاند که مقدار ناپایداری روی سنندج همانند تراز 500 هکتوپاسکال 0.007 – است. از بررسی نقشههای امگای ترازهای بررسی شده به این نتیجه می رسیم که از سطح زمین تا ترازهای فوقانی شرایط صعود نسبتا شدید فراهم می باشد و لذا تودهی هوا با سرعت صعود قوی به سطوح بالا جابجا شده و همراه با دیگر شرایط ذکر شده منجر به تشکیل تگرگ شده است.

شکل( 8-4 ) امگا برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 2می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
با توجه به نقشههای مقدار رطوبت نسبی شکل( 9- 4 )، در تراز 500 میلی بار، درصد رطوبت نسبی 35 درصد است که روی سنندج قرار گرفته و از دریای سیاه به جو منطقه تزریق شده است. در تراز 700 میلی بار این مقدار بیشتر شده و به 60 درصد رسیده است. در سطح زمین هستهی رطوبتی دریای مدیترانه به جو منطقه نفوذ نموده و مقدار رطوبت نسبی را بالا برده که 75 درصد است. با توجه به مقادیر بالا، درمییابیم که تودی هوای صعود کننده از مقدار بالای رطویت نسبی برخوردار است لذا زودتر به درجهی اشباع رسیده و فرایند شکلگیری تگرگ به وقوع خواهد پیوست.
با در نظر گرفتن کلیهی نقشههای روز رخداد تگرگ به این نتیجه میرسیم که 1) تراف عمیقی که از سرزمینهای شمالی دریای سیاه به روی دریای سیاه و مدیترانه کشیده شد به جابجایی به طرف شرق، به جو منطقهی مورد مطالعه نفوذ نمود؛ 2) چون از مناطق سرد منشأ گرفته است دارای هوای سرد میباشد بنابراین در ترازهای فوقانی هوای سرد ریزش کرده و در ترازهای پایینی وردسپهر هوای نسبتا گرمتری که از دریای مدیترانه و خزر منشأ گرفته قرار دارد؛3) درصد بالای رطوبت نسبی از دریای مدیترانه به منطقه تزریق شده است بنابراین تودهی هوا دارای شرایط کافی است؛ 4) ارتفاع نسبتا زیاد منطقه از سطح دریا و وجود ناهمواریهای بلند باعث شده اند که تودهی هوا در برخورد با این ناهمواریها، علاوه بر صعود دینامیکی بادهای غربی دارای صعود مکانیکی گردیده و ارتفاع زیاده منطقه نیز در
کمک به زودتر اشباع رسیدن تودهی هوا کمک کند؛ 5) مکانیزم همرفت دامنهای نیز خصوصیت منطقه میباشد که دامنهها دارای هوای گرمتری نسبت به اطراف خود میباشند؛
مجموعهی این شرایط باعث میشوند که حرکات عمودی شدید و مکرر هوا در درون ابرهای کومولونیمبوس منجر به جذب مکرر قطرات آب به دور نطفههای تگرگ و انجماد این قطرات به دور این نطفهها گردیده و به علت سنگینی وزن ریزش کنند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منبع مقاله درموردازدواج مجدد، عدل و انصاف، عقد ازدواج، اجرت المثل

شکل( 9-4 ) رطوبت نسبی برحسب درصد در روز 2 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
روز بعد از رخداد تگرگ
با توجه به نقشههای فشار شکل( 10- 4 )، در تراز 500 هکتوپاسکال، تراف روز قبل به طور کلی از منطقه خارج شده و تمام نقاط ایران در جلوی پشتهی بادهای غربی قرار گرفته است. حرکت در جلوی فراز به صورت آنتیسیکلونی میباشد و لذا در ترازهای بالایی وردسپهر چرخش هوا به سرعت انجام میگیرد و همگرایی به وجود آمده و در سطح زمین هوا حرکت واگرایی داشته و نمیتواند صعود نماید. در تراز 700 میلیبار نیز همانند تراز 500، همگرایی وجود دارد. در سطح زمین نیز پرفشار قرار دارد بنابراین هوا نتوانسته صعود نماید و حاکی از خروج سیستم ناپایدار از منطقه میباشد. تقویت و تشدید جریانهای همرفتی در منطقه، به وسیلهی سیستمهای یک الی دو روزه که از طریق عوامل بیرونی اتمسفر به جو منطقه نفوذ میکنند، انجام خواهند شد.

شکل( 10- 4 ) فشار برحسب هکتوپاسکال در روز 3 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
براساس نقشههای شکل( 11 – 4 )، در تراز 500 هکتوپاسکال، منحنی همدمای 13 – درجهی سلسیوس روی سنندج قرار گرفته که از طریق سیستمهای فشار غربی به جو منطقه نفوذ کرده است.در تراز 700 میلیبار منحنی همدمای 7 درجه و در سطح زمین منحنی همدمای 20 درجهی سانتیگراد بر جو منطقه قرار دارد. از مقادیر متوسط دمای روز بعد از بارش تگرگ متوجه میشویم که با وجود اختلاف دمای بین سطح زمین و ترازهای فوقانی بارش تگرگ به دلیل عدم صعود تودهی هوا نتوانسته است اتفاق افتد.

شکل (11- 4 ) دما برحسب کلوین در روز 3 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
نقشههای امگای شکل( 12- 4 )، در تراز 500 میلیبار دو هستهی امگای منفی با ناپایداری ضعیف ایران را تحت تأثیر قرار داده اند. زبانههای هستهی روی کشور عراق به روی منطقهی مورد مطالعه کشیده شده که مقدار امگای آن 0.05 – است. در تراز 700 هکتوپاسکال نیز مقدار امگا همانند تراز 500 بوده بنابراین حاکی از وجود شرایط محلی و تابش آفتاب به جو منطقه میباشد اما آرایش الگوهای فشار در این روز(حرکت واچرخندی و همگرایی بالا) شرایط صعود را فراهم نکرده است. در سطح زمین مقدار سرعت بالاسو منفی بوده که این شرایط نیز همانند ترازهای بالایی حاکی از شرایط محلی در سطح زمین میباشد لذا همگرایی هوا در ترازهای فوقانی، عدم صعود هوا را در این روز باعث شده است.

شکل (12- 4 ) امگا برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 3 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
با توجه به نقشههای درصد رطوبت نسبی شکل( 13 – 4 )، در تراز 500 و 700 هکتوپاسکال، درصد رطوبت نسبی به ترتیب 45 و 50 درصد که از طریق دریای سیاه و مدیترانه نفوذ کرده است. در سطح زمین نیز درصد رطوبت نسبی بالایی مشاهده میشود که 70 درصد است. وجود این مقدارهای بالا به دلیل ورود سیستمهای غربی میباشند که در این ماه از سال هنوز به جو منطقه وراد میشوند. نفوذ پرفشار جنب حارهای به این مناطق از اواخر ماه ژوئن صورت میگیرد لذا بادهای غربی تا تسلط پرفشار آزور به جو منطقه نفوذ میکنند و با خود رطوبت را از دریاهای اطراف ایران به جو تزریق میکنند. بادهای غربی دارای ناوه و پشته میباشند که در این روز آرایش الگوهای فشار حاصل از آنها به صورت پشته بوده، با وجود درصد بالای رطوبت نسبی بارش تگرگ به وقوع نپیوسته است.

شکل (13- 4 ) رطوبت نسبی برحسب درصد در روز 3 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا

p
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید