نمی دونم شما دوست عزیزی که این متن رو توجه می فرمایید، تجربه حضور در جلسات مصاحبه ی شغلی رو دارین یا نه. اگه داشته باشین، حتما با ما هم باور اید که بعضی از این جلسات واقعا کارایی لازم رو ندارن. جوابای افراد به سؤالات مطرح شده یا روش برخورد مصاحبه شونده با مصاحبه گر نمیتونه دقیقا مشخص کننده ی تواناییا و مهارت ها باشه. چه بسا مواردی هم هست که مصاحبه شونده با کمی تیزهوشی، اعضای تیم استخدام رو فریب می ده و جایگاه و پست شغلی رو از اون خود می کنه.

مصاحبه شغلی کار اومد بخش بسیار مهمی از مراحل جذب نیروست و نباید خیلی راحت از کنار اون گذشت. مدیران و نیروهایی که وظیفه ی استخدام و مصاحبه رو برعهده دارن، باید خوب از چندوچون این کار مطلع باشن و با علم به اینکه موفق نبودن مصاحبهای شغلی چیجوری فرایندهای کاری آینده سازمان رو به خطر میندازه، در این مورد به بهترین راه سعی کنن.

مثالی از موفق نبودن مصاحبهای شغلی

یکی از دوستانم واسه مصاحبه ای شغلی به شرکتی مراجعه کرده بود. اون خود رو ۵ دقیقه زودتر به محل قرار رسانده بود و به محض ورود، اونو به اتاق مصاحبه دعوت کرده بودن. بسیار خوشحال بود و از اینکه حتی کمی زودتر به جای مصاحبه رسیده بود، احساس افتخار می کرد. این احساسات مطبوع باعث شده بود دوست کذایی ما، آرامش خیال و اعتمادبه نفس(افزایش اعتماد به تفس) خوبی در مصاحبه داشته باشه و طوری ظاهر شه که عوامل مصاحبه کننده هم از اعتمادبه نفس و آرامش اون خوش شون بیاد. اما این تموم ماجرا نیس. واقعیت اینه که دوست محترم ما، با اشتباه گرفتن ساعت حضور واسه مصاحبه، ۲۵ دقیقه هم دیر به محل رسیده بود، اما سوءتفاهمی که واسه شخص خودش پیش اومده بود، یه جور اعتمادبه نفس در اون ایجاد کرده و استقبال تیم مصاحبه رو هم برانگیخته بود. این فرد به طور عادی، کسی نیس که در روبرو شدن با شرایط بحرانی مثل دیررسیدن، آرامش خود رو حفظ کنه، اما اشتباهی که در زمان بندی اتفاق افتاده بود و همین طور بخت خوبش، اونو در اینجور شرایطی قرار داده بود و اینا درنهایت باعث پذیرفته شدن اون در مصاحبه شد.

آرامش

، چیزی که روشنه، اینه که عوامل مصاحبه در اون شرکت اشتباه کردن و مصاحبه ی انجام شده بسیار به درد نخور بوده، چون اونا نیرویی استخدام کردن که درواقع از زمین تا آسمان با فرد موردنظرشان متفاوته. این اشتباهات و سوءتفاهما معمولا در مصاحبهای شغلی روی می ده و دلیل هم چیزی نیس جز مصاحبهای ساختارنیافته و فرمای مصاحبه و اطلاعاتی که خیلی به درد نمی خورند. این مسئله در بخش پذیرش دانشگاها هم دیده می شه و نمرات، امتیازات و معیارهای استاندارد در پذیرش افراد ندیده گرفته می شه.

اثر موقعیت مصاحبه بر نظر مصاحبه کنندگان

در موقعیتایی مثل چیزی که گفتیم، مصاحبه کنندگان تحت اثر عوامل نابجا و اشتباه قرار می گیرن و پیش از اینکه بتونن اطلاعاتی درباره فرد خواسته کننده کسب کنن، همه چیز رو درمورد خود لو میدن. کسائی که در مورد ی روان شناسیِ فردی تحقیق و مطالعه می کنن، خوب با این مسئله آشنا هستن. مثلا در سال ۱۹۷۰ دانشکده ی پزشکی تگزاس در نظر داشت در مرحله تکمیل ظرفیت، ۵۰ دانشجوی جدید رو به کلاسای خود اضافه کنه. این تعداد از دانشجویان نه در کارکرد خود در مورد مریضان و سوپروایزرهای بیمارستان با بقیه هم کلاسیا فرقی داشتن و نه در مدارج علمی و عملکردهای آکادمیک، ولی در دور اول مصاحبه پذیرفته نشده بودن.

همین موضوع، نامناسب بودن و نامربوط بودن روش مصاحبه رو نشون می داد، چون تحقیقاتِ بیشتر درباره دانشجویان تازه اضافه شده، نشون دهنده این بود که این افراد واقعا کفایت لازم واسه شرکت در کلاسا رو ندارن. درواقع، تحقیقات بیشتر درباره این دانشجویانِ جدید نشون می داد این افراد حتی ممکنه خطرناک باشن، تأثیرگذاری بقیه رو در امور ندیده بگیرن و… . درهرحال این مثال نشون می ده روش مصاحبه اصلا و ابدا مفید نبوده.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   به چه دلیل موقع استخدام شخصیت کارمندان مهم تر از تخصص آنهاست؟ 

در پژوهشی دیگر محققان سعی کرده بودن با درنظرگرفتن عواملی مثل برنامه درسیِ علم آموزان، مصاحبه با اونا و معدلای گذشته شون، کارکرد اونا در ترم بعدی رو پیش بینی کنن. در آخر، مشخص شد پیش بینیایی که طبق معدلای گذشته دانش آموزا انجام شده بود، نسبت جلو بینیای انجام شده طبق مصاحبه با علم آموزان، نتایجی قابل اعتمادتر و درست تر داشته.

در بین این مصاحبها، به تعدادی از مصاحبه شوندگان اجازه دادن به طور تصادفی به سؤالات جواب بدن. مصاحبه کنندگان هم اجازه داشتن هرگونه پرسشی رو به شکل بله/نه یا انتخاب بین ۲ گزینه به شکل این/اون مطرح کنن. در نصف این مصاحبها هم از مصاحبه شوندگان خواسته کرده بودن رو راست جواب بدن و نه تصادفی.

از مصاحبه شوندگان خواسته شده بود حرف ساده دو کلمه آخر هر سؤال رو در نظر بگیرن و ببینن این حروف در کدوم دسته بندیِ حروف از A-N یا N-Z قرار میگیره. اگه هر دو حرف تو یه گروه قرار می گرفتن، مصاحبه شونده باید جواب بله رو می داد یا از قالب دیگرِ جواب دادن، یعنی این/اون استفاده می کرد. اگه حروف تو یه گروه بودن، مصاحبه شونده باید جواب «این» رو انتخاب می کرد و اگه تو یه گروه قرار نداشتن، باید جواب نه و «اون» رو از قالب جواب دهی این/اون برمی گزید.

اما هیچ یک از مصاحبه کنندگان متوجه نشده بودن روش جواب دهی مصاحبه شوندگانی که به طور تصادفی به سؤالات جواب میدن، چیجوریه. نکته جالب توجه این بود که مصاحبه شوندگان در انتخابای خود بیشتر، افرادی رو انتخاب بودن که جوابای تصادفی داده بودن و کمتر به جواب دهندگان راست گو میل و توجه داشتن.

نتیجه ای که از نظر روان شناسی دریافت می شه، بسیار مهمه: افراد مایل ان هر اطلاعاتی رو به روش هایی مربوط و قابل دلیل تغییر داده و قبول کنن. در هر ۲ مثال عنوان شده، یعنی هم در مصاحبه ی شغلی دوست من و هم این دانش آموزا، افراد مصاحبه کننده نتوانسته بودن نشونه های واقعی رو دریابند. در پژوهشی دیگر، محققان از گروهی از علم آموزان خواستن در برنامه پیش بینی کارکرد و معدل شرکت کنن. اونا از علم آموزان پرسیدند کدوم روش رو واسه پیش بینی در این تحقیق انتخاب می کنن.

گزینه های جلو اونا شامل این موارد بود: پیش بینی طبق مصاحبه با جوابای واقعی و رو راست، پیش بینی طبق جوابای تصادفی و الکی و پیش بینی بدون هیچ مصاحبه ای. از این گزینه ها، پیش بینی بدون مصاحبه در پایین ترین جایگاه قرار گرفت. بیشتر اونا ترجیح می دادن محققان طبق مصاحبهایی با جوابای تصادفی، درموردشان پیش بینی کنن و اکتفاکردنِ صِرف به سابقه درسی شون در گذشته رو نمی پسند کردن.

بیشترِ افراد فکر می کنن انتخاب گزینه تصادفی کمک بیشتری به اونا می کنن، چون فکر می کنن در مصاحبهای رودررو اطلاعات بهتر و مؤثرتری ردوبدل می شه، حتی اگه خبری از جوابا و اطلاعات واقعی و رو راست نباشه. اما این طرز فکر اشتباهه.

پرهیز از مصاحبهای به درد نخور

یکی از روشایی که با استفاده از اون میشه بر مشکلات به دلیل موفق نبودن مصاحبها موفق شد، اجرا مصاحبهای ساختاریافتهه. در این نوع مصاحبها خواهندگان مشاغل یا هر نوع از مصاحبه شوندگان با سؤالات یه جوری روبه رو می شن. اینجور چهارچوبایی قابل اعتمادترند و موفقیتای شغلی رو بهتر پیش بینی می کنن. جدا از اینکه اینکه در این روش از مصاحبه، مهارتای شغلیْ بیشتر مطرح می شن و افراد از گفت وگوهای بیهوده ی شخصی پرهیز می کنن. البته نمیشه توقع داشت در موقعیتای مختلف حتما با مصاحبهایی موثر و درست روبه رو باشیم. پس تا زمانی که این موضوع به آستانه ی استانداردی مطمئن برسه، باید سعی کنیم در موقعیت مصاحبه کننده یا مصاحبه شونده، بیش ازپیش به حقایق دست پیدا کنیم.

دسته‌ها: آموزشی